Of leren belangrijk is, is een vraag die ik eigenlijk niet eens meer hoef te beantwoorden. Ik denk dat we het er snel over eens zullen zijn. Nog even los dat de meesten van ons een soort interne behoefte hebben om te leren en zich te blijven ontwikkelen (leren is namelijk best wel leuk), is er ook professioneel een noodzaak om te leren. We leven en werken allemaal in een omgeving, in een samenleving, die razendsnel verandert. Er ontstaan bijna dagelijks nieuwe vormen van samenwerken, en nieuwe vormen en toepassingen van technologie zetten wat we vorig jaar nog vanzelf sprekend vonden op losse schroeven. Bijvoorbeeld het mixen van collega’s uit verschillende generaties met hun eigen kenmerken (andere motivaties, andere manier van communiceren, andere opvattingen over werk), maar ook bijvoorbeeld aan de opkomst van ‘het nieuwe werken’ dat traditioneel naar kantoor gaan in een geheel ander perspectief zet. Daar waar vroeger managementcontrole uitgeoefend werd door controle op de aanwezig uren en de betrokkenheid bij het team, worden mensen binnen dit nieuwe werken standaard geacht één of twee dagen per week thuis te werken. Dat vraagt zelfdiscipline aan de kant van de medewerker, en output sturing door de manager. Een verandering aan beide kanten, die niet altijd vlekkeloos doorgevoerd kan worden. Maar los daarvan hebben we ook nog eens te maken met wel of niet veranderend klimaat, veranderende waarden en normen in de samenleving en een veranderde opvatting van de vrijheid van meningsuiting en de manier waarop je jezelf ‘deelt’ met anderen via sociale netwerken.

Wil je dit allemaal bijhouden, en een plek behouden in het actieve deel van de samenleving, moet je je blijven ontwikkelen. Het is eigenlijk een heel eenvoudig optelsommetje: als jij je niet ontwikkelt, en de omgeving waarin je functioneert wel, dan raak je vanzelf op een achterstand. En ontwikkelen steunt voor een belangrijk deel op leren. Het leren van nieuwe kennis, het aanleren van nieuwe gewoontes en vaardigheden en leren hoe je dit in de praktijk van alledag ook kunt gebruiken. Het gaat dus niet alleen om cognitief leren. Persoonlijk zou ik bijna zeggen dat cognitief leren slechts een klein, maar overschat, onderdeel is van het totale leren.

Leren gaat in mijn optiek dus verder dan cognitief leren, of het uit je hoofd leren van boeken, methoden en technieken. Dat lijkt een mooie stelling voor iemand die veel tijd heeft gestoken in het beschrijven van allerhande bedrijfskundige modellen (zie www.businessmodellen.com), maar om heel eerlijk te zijn: juist deze kijk op leren is voor mij de aanleiding geweest de modellen te beschrijven. Er zijn zoveel modellen en technieken voor handen, en juist het eenvoudig en begrijpbaar beschikbaar stellen ervan zou managers in staat moeten stellen om verder te gaan dan cognitief leren. Het risico van alleen cognitief leren is namelijk dat je het geleerde ook direct en op de aangeleerde manier toe wilt passen. En voor je het weet benader je alle problemen op dezelfde, aangeleerde manier. Dat doet geen recht aan het creatieve dat elk mens heeft. Maar het doet ook geen recht aan het unieke van elke situatie, en al helemaal niet aan de steeds veranderende omgeving. De manier die je vandaag gebruikt, hoeft dus niet de manier te zijn die morgen nog voldoet.

Als we het hebben over leren, dus breder dan cognitief leren, zijn er in mijn visie vier belangrijke hulpmiddelen die ieder mens tot zijn beschikking heeft:

1. Studie (cognitief leren)
2. Nadenken
3. Vragen stellen
4. Experimenteren

Toepassing van deze vier hulpmiddelen kan je helpen om een antwoord te geven of te vinden op bijna elk vraagstuk waar je tegenaan loopt….

• Als je bereid bent jezelf ook alle vier de hulpmiddelen te laten gebruiken
• Als je bereid bent op jezelf te vertrouwen
• Als je bereid bent ook echt na te denken
• Als je niet verlamt met je steeds zorgen te maken over de ‘juistheid’ van wat je doet.

Dit geldt voor leren in het algemeen, maar ook als we kijken naar leren en ontwikkelen binnen de context van werk en carrière. Als het gaat om het bedrijfskundig benaderen van vraagstukken is er niet één ‘correcte’ of ‘juiste’ aanpak. Of zelf maar een ‘enige juiste oplossing’.

Gelukkig maar! Alleen al de mogelijkheid om op zoveel verschillende manieren naar bedrijfskundige vraagstukken te kijken geeft een grenzenloze hoeveelheid oplossingen en benaderingen. Kijken vanuit verschillende invalshoeken geeft een bredere visie, een ander perspectief. Je moet er toch niet aan denken dat iedereen dezelfde aanpak en benadering kiest… als we alles op een uniforme manier benaderen vinden we allemaal dezelfde oplossingen, en gaan we allemaal hetzelfde doen. Zeg maar: allemaal ‘marktconform’ worden. Hoeveel onderscheidend vermogen hebben we dan nog? Hoe succesvol zouden organisaties, en mensen binnen organisaties, dan nog zijn?

Het gaat dus voor een belangrijk deel om het vinden van je eigen weg, ontdekken van wat voor jou in die specifieke situatie werkt. En die eigen weg, wat voor jou werkt, is (in mijn ervaring) een combinatie van:

• De ervaring die je hebt
• Je eigen sterke punten en talenten
• De kennis die toegankelijk is voor je (ook de kennis van anderen die je kunt mobiliseren)
• Je eigen durf het anders te doen, en jouw inzichten ook daadwerkelijk te gebruiken
• De context waarin je aan het werk bent

Dat maakt dat leren veel verder gaat dan het volgen van een cursus of een opleiding. Dat is een passieve, redelijke vrijblijvende manier van kennis vergaren. En omdat het leren dan plaatsvindt los van je eigen werk, en los van jezelf, zal het rendement laag zijn. Je doet wel kennis op, maar die kennis moet nog vertaald worden naar wat jij er mee kan, wat voor jou werkt, en naar de context waar je normaal in werkt. Als je de ‘slimmigheden’ die je op een opleiding krijgt direct meeneemt naar je werk loop je het risico de opmerking te krijgen ‘zeker naar cursus geweest?’. Je ziet je eigen werkomgeving aan voor een casestudy, en heb geen oog voor de specifieke kenmerken van deze unieke omgeving en situatie. Dat roept weerstand op. Dat ontneemt al snel alle lust tot het verder toepassen van wat je nog meer aangereikt krijgt… Als de koppeling met jezelf, jouw sterke punten en talenten, ontbreekt zal het lastig worden geloofwaardig met de nieuwe kennis te werken. De praktijk waarin wij werken is nu eenmaal weerbarstiger dan de casestudies waarmee we in opleidingen vaak oefenen.

In mijn visie is leren een actieve bezigheid, waarbij steeds de vertaling wordt gemaakt van wat je aan theorie en modellen ziet naar wat jij er mee kan. Een koppeling dus met jouw sterke punten en talenten, met jouw ervaring (wat gaat wel voor je werken en wat niet), en naar je eigen werksituatie (waar kan ik wat mee, welk nieuw perspectief geeft me dit). Natuurlijk gaat het rendement van het leren omhoog als je ook durf hebt om dingen eens anders te gaan aanpakken op basis van wat je leert.

Met andere woorden: leren is een actief samenspel van studie, nadenken, vragen stellen en experimenteren. De vier hulpmiddelen voor leren die ik eerder heb benoemd. Ik zal deze hulpmiddelen verder uitwerken in mijn volgende vier columns, waarbij ik mijn best zal doen elke week een nieuwe column toe te voegen… Wordt vervolgd…

Over Marischka Setz

heeft 28 berichten geschreven op deze blog.

• View all posts by Marischka Setz →
• Blog

Tags | Carriere, groei, Persoonlijke Ontwikkeling, Talenten, waarderend perspectief